Bu projenin amacı, eğitim bilimleri alanında çalışan araştırmacılara (lisansüstü öğrencilerine), bilimsel araştırmalarında yararlanabilecekleri nitel araştırma desenlerine yönelik yöntem becerilerini kazandırmak ve nitel çalışmalarda görülen alanyazındaki hatalar noktasında bilgilendirme yaparak ileride yapılacak bu hataların önüne geçilmesidir. Bu sayede daha nitelikli ve hatalardan olabildiğinde uzak çalışmalar alanyazında yer alacaktır. Eğitim bilimleri alanında yapılan bilimsel çalışmalarda araştırmacının alan bilgisinin yanında sağlam bir metodolojik bilgiye sahip olması kendi alanında bilime yapacağı katkıyı artıracağı açıktır. Ülkemizde bu anlamda üniversitelerde lisansüstü öğrenimde eğitim bilimlerinde verilen bilimsel araştırma dersleri temel teşkil ederken bu derse ek olarak nitel araştırma dersleri verilmektedir.

 

Nitel araştırmalara getirilen diğer eleştirileri şu şekilde sıralamak mümkündür;

  • Nitel araştırmacılarda araştırmacının veri toplama, analiz ve yorumlama aşamalarında kişisel izlenimleri birbirine karıştırması,
  • Nitel araştırmalarda katılımcı sayısı genellikle küçük olması ve katılımcılar seçkisiz değil de uygunluk ya da amaç göz önünde tutularak seçilmesi.
  • Nitel araştırmaların geçerlik ve güvenirlik yeterli oranda tarafsızlığı sağlayamamış olması (Borman vd. 1986).
  • Nitel araştırmayı eleştirenler, bu tür araştırmalarda veri toplama ve analiz yöntemleri önceden katı bir şekilde belirlenmediğinden, incelenen değişkenler ölçülebilir olmadığından ve koşullar olası hata kaynaklarını kontrol için oluşturulmamış olduğundan, çok az iç geçerliliğe sahip belirsiz, baştan savma ve gelişigüzel bir süreç olarak görülmesi (Borman vd. 1986).
  • En temel eleştirilerden bir diğeri, nitel araştırmaların küçük bir örnekleme dayanması ve bu nedenle de genellenebilir sonuçlar oluşturulamaması (Borman vd. 1986).
  • Bu eleştirilere ek olarak nitel araştırmalar, önemsiz sonuçlar ortaya koymakla ve bilimsel sonuçlar değil sadece kuramsal olmayan betimlemeler üretmesi (Borman vd. 1986).
  • Tüm bu eleştiriler nicel araştırmalar karşısında, nitel araştırmalara yönelik yumuşak bilim (Mays & Pope, 1995) görüntüsü yaratması,

 

Maalesef nitel araştırmalara yöneltilen bu eleştirilerin giderilmesine yönelik yükseköğretim kurumlarında öğretilen kapsamlı bir ders bulunmamaktadır. Bununla birlikte meta-tematik analiz, nitel çalışmalarda hatalar ve çözüm önerileri, Nvivo kullanımı noktasında bir eğitim verilmemektedir. Ayrıca nitel alanda yürütülen araştırmalarda yöntemsel kısımda birçok hatalar bulunmaktadır. Bununla birlikte nitel veri analizi noktasında araştırmacılar birçok noktada desteğe ihtiyaç duymaktadır. Bu konular araştırmacıların kendi başlarına öğrenip araştırmalarına uygulayabilecekleri konular olmaması sebebiyle ülkemizdeki lisansüstü araştırmacıların bu konudaki eksiklikleri giderilememektedir. Bu doğrultuda gerçekleştirilmesi planlanan bu projeyle eğitim bilimlerindeki araştırmacılara bu noktada yardımcı olunacaktır.